Kinyinya – Gasabo: Abaturage bibukijwe uruhare rwabo mu kurwanya Malariya yagaragaje ubukana bukabije

0

By Alidha Mutegerwaba

Insanganyamatsiko igira iti, “Kwirinda Malariya bihera kuri njye” yashimangiwe mu bukangurambaga bwateguwe na Rwanda NGOs Forum on HIV/AIDS & Health Promotion, ku bufatanye n’Ubuyobozi bw’Akarere ka Gasabo.

Muri iki gikorwa, hashyizwe imbere uruhare rw’abajyanama b’ubuzima ndetse n’uruhare rw’abaturage mu kurandura Malariya, indwara yagaragaje ubukana bukabije muri iyi minsi.

Abaturage bo mu Mudugudu wa Binunga, Akagari ka Murama, Umurenge wa Kinyinya, bagaragaje ko nubwo bamenya uruhare rwabo mu kurwanya Malariya, bahura n’imbogamizi zirimo ubushobozi buke bwo kubona inzitiramibu n’imiti yo kwisiga ku mubiri ituma imibu itabageraho.

Umulisa, umukozi muri “Rwanda NGOs Forum on HIV/AIDS & Health Promotion”, yagize ati, “Malariya yongeye kugaruka mu buryo budasanzwe. Tugomba gukaza ingamba zo kuyirwanya harimo guca ibihuru, gusiba ibinogo, no kuvanaho amazi yaretse mu bizenga. Abaturage bashishikarizwa kwigurira inzitiramibu mu gihe izitangwa na Minisiteri y’Ubuzima zitaraboneka.”

Umulisa, umukozi muri “Rwanda NGOs Forum on HIV/AIDS & Health Promotion”

Rukundo Mustafa, utuye mu Mudugudu wa Binunga, yitabiriye ubu bukangurambaga. Avuga ko nyuma yo gusobanukirwa n’ibimenyetso bya Malariya nk’umuriro mwinshi no gucika intege, bahisemo kwegera abajyanama b’ubuzima kugira ngo babafashe hakiri kare.

Yagize ati, “Ikibazo dufite ni uko abagera kuri 50% by’abaturage badafite inzitiramibu, kuko igura amafaranga ibihumbi 10 y’u Rwanda. Ariko twishimiye gahunda ya Leta itua hafi mu kuwanya Malariya, ikindi nuko iyo umuntu wapimwe Malariya agasanga ayirwaye, asabwa kuzana n’umuryango we ngo na bo basuzumwe n’umujyanama w’ubuzima.”

Rukundo Mustafa

Bakunzi Jean Pierre, Umuyobozi wa kompanyi EPIMECO ndetse n’Inganji zibumba zikanatwika amatafari mu gishanga cya Kinyinya, yavuze ko Malariya ari ikibazo gikomeye ku bakozi bakorera muri icyo gishanga, aho imibu iboneka cyane.

Yagize ati, “Twihaye intego yo kurwanya amazi yaretse, gusiba ibinogo no kwitabira kwivuza igihe twarwaye. Ariko inzitiramibu zirahenze. Twifuza kandi kubona imiti yo kwisiga ku mubiri idufasha kwirinda imibu.”

Bakunzi Jean Pierre, Umuyobozi wa kompanyi EPIMECO ndetse n’Inganji zibumba zikanatwika amatafari

Ellen Nyiranyamibwa “Health In Charge Gasabo”‎, yasabye urubyiruko kudasuzugura Malariya, agaragaza ko hari abapfuye bayirwaye bitewe no kwanga gufata imiti.

Yavuze ati, “Hari umusore wigeze kuvuga ko azakira afashe imbuto aho gufata imiti, birangira apfuye. Ibi ni ibikwiye kwirindwa. Twakanguriye abaturage gusuzuma niba batagira ibikoresho bibitsemo amazi nk’indobo, amabase n’ibindi bishobora kororwamo imibu.”

Yongeyeho ko hari imiti mishya yazanywe ishyigikira imiti isanzwe nka Quartem, mu rwego rwo guhangana n’ubwiyongere bwa Malariya.

Ellen Nyiranyamibwa “Health In Charge Gasabo”‎

Pacifique, ukuriye abajyanama bose mu Murenge wa Kinyinya, yavuze ko Malariya imaze kuba ikibazo gikomeye muri aka gace.

Avuga  ati, “Malariya yageze ku rwego rwo hejuru, aho muri 2025 igeze kuri 90% mu bantu bayisuzumwe. Ibi biterwa n’uko hari abaturage batuye ahari amashyamba, abandi bakorera mu bishanga bituma imibu yororoka cyane.”

Yanasabye ko hafatwa ingamba ku kibazo cy’ibura ry’imiti, asaba abantu kugana ku bajyanama b’ubuzima hakiri kare, kuko kubura umuti bituma uburwayi burushaho gukomera.

Pacifique, ukuriye abajyanama bose mu Murenge wa Kinyinya

“Mu gihe ugaragaje kimwe mu bimenyetso bya Malariya, ihutire kugana umujyanama w’ubuzima ubone ubuvuzi bw’ibanze.”

“Ihutire kugana umujyanama w’ubuzima ukwegereye mugihe ugaragayeho ibimenyetso bya Malariya”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *